Kelaynaklar
27 Mayıs 2025 Salı
Aferin bana !
Geçmiş bayramınız kutlu olsun !
İfadeyi sempatik bulup, gülümseyerek kabul edebilirsiniz, aynen öyledir zaten !
Ama arkasında hinlik var deyip, ikirciklenebilirsiniz de ! Vallahi haklısınız !
Çünkü şimdi okuyacağınız olgular , toplumun bayram falan diye yaşanan abukluklardan, tehlikelerden, zarar ziyandan ders almadığını, aynı teranenin devam etmekte olduğunu bir kez daha anımsatıp, işin neden ve nasıl düzelemediğine ilişkin ipuçlarını kapsıyor ! Kendimce açıklayayım !
Ben küçüklüğümde hem aile çevresinde hem de yaşadığımız mahallelerde sıkça görülen bayramları severim, özlerim, öyle olması gerektiğine inanırım.
O günlerde ülke ekonomisi gibi ailelerin de bütçeleri sınırlı idi, aslında kimsenin kimseden farkı yoktu, israf, lüks ya da aşırı tüketim bilinmez , tam tersine sinekten yağ çıkarırcasına tutumlu bir yaşamın her alanda izleri görülürdü.
Okulda yerli mallar haftası işlenirdi ama zaten hepimizin evlerinde kışlık erzak biriktirilen kiler, kendi turşusunu ya da tükenmezini kendi basan babaneler, yırtığını, söküğünü yamayıp yeniden kullanıma sokan anneler , hasılı bir tutarlı davranış bütünlüğü vardı.
Yeni bir giysi ya da ayakkabı bayramdan bayrama alınırdı, ağabeyin pantolonu ya da ceketi atılmaz küçüğe yaraşırdı. El öpenlere mendil ya da çorap verilirdi, ve herşey olağanüstü bir titizlik ve saygı ile değerlendirilip, kıymeti bilinirdi.
Her evde kurban kesilmezdi ama kurban etinin çok büyük bir bölümü layıki vechile dağıtılıp , sevabı , duası paylaşılırdı. Tabii bayramın hikmeti tam anlamıyla anlaşılır, sevilirdi.
Ama son yıllarda giderek kötüleşen ve yaygınlaşan bir davranış modeli tadımızı kaçırmaya başladı.
Özellikle ekonomik koşulları görece iyi ama kültürel hiçbir kazanımı ve yeteneği olmayan öyle bir insan tipi gelişmiş ki bazen gördüklerime inanamıyorum. Etrafınıza bakın bakalım, bu bayramın size uygun gelen nesini göreceksiniz ? Ne kurban kesmenin kuralları ve ritüeli biliniyor ne de içerdiği sosyal dayanışma amacı yerine geliyor !
Ayrıca bu işle hiç ilgisi olmayan , tüketim çılgını büyük bir kitle de 9 günlük tatil deyip üç milyon kişi ile Bodruma saldırıyor ! Ne trafik düzeni, ne pandemi kısıtları, ne şişirilmiş restoran faturaları ne de kendine bile saygısı olmayan zırzop takımının gürültüyü eğlence sanan aşırılıkları gereken toplumsal eleştiri ve tepkiyi üretemiyor !
Yaşanan saçmalık, kaza, arıza ya da üzüntü ve keder üreten olayları yazılı ve görsel basından okuduğunuzda benzer şeyleri düşünmediniz mi? Hepsini tek tek anlatmanın ne yeri ne de zamanı, ben sadece neden buralara geldik onu hatırlatmak istiyorum !
Eğer belirli bir refah düzeyinde, barış ve esenlik içinde yaşamayı öğretip, öğrenemezsek, demokrat, adil ve uygar bir sosyolojiyi yaratamayız ve güzel bayramlarımız da olmaz !
İşin püf noktası eğitim birliğinde, eğitim ve öğretim seferberliğindedir !
Onun için başlığı kinayeli yazdım !
Esenlik ve başarı dileklerimle,
Ayhan Baha Tuğsuz
24 Tem 2021, Ataköy
Dikkat, hala fırsat ve umut var !
Dikkat, hala fırsat ve umut var !
Bu hafta sonu, 1-2 Aralık 2018 günleri SODEV in geleneksel “Sosyal Demokrasi Ulusal Sempozyumu II” etkinliği seçkin bir katılımcı grubunun katılımı ile gerçekleşti.
(Ayrıntılar için
http://sodev.org.tr/sd-ulusal-sempozyumu-ii-ozgecmisler/ a tıklayınız )
Öncelikle bu önemli etkinliğin hazırlanmasında emeği geçen SODEV ve FES vakıflarının yöneticilerini , tebliğ sunan akademisyenleri candan kutluyor ve teşekkür ediyorum. Umarım tartışılan konularla ilgili ayrıntılar en kısa zamanda yayınlanır ve çok daha büyük bir kitlenin erişimine açılır. Öğrenilecek çok şey var ! Bildirileri mutlaka okuyunuz.
Ben burada, sempozyum sırasında aldığım notları değerlendirip, bir özetini bilgilerinize sunmak istiyorum.
Katılımcılar , hem sosyal demokrat siyasetin inceliklerini hem de günümüz siyaset ortamında gelişen koşullarda yapılması ve yapılmaması gerekenleri yeniden hatırladılar. Yaklaşan yerel seçimler öncesi bu etkinlikten alınacak en önemli ders; kötümser duygu ve düşüncelerden uzaklaşıp, mümkün olan çözümler ve doğru adaylarla , yerel siyasetin tasarlanıp uygulanması gereğidir.
Özellikle küreselleşme olgusu ve neo-liberal politikalar günümüzde olağanüstü büyük sorunların birikmesine neden oldu. Popülist iktidarlar, niteliksiz siyasiler , aşırı otoriter, baskıcı uygulamalar, yolsuzluk alanları liberalizmin temel prensiplerinden vazgeçilmesi gereksinmesini artırmakta, farklı arayışlar ve çözüm önerileri yeniden gündeme taşınmakta.
Özellikle II. Dünya savaşı sonrası , hem liberal hem de sosyalist ekonomik uygulamaların yetersiz kaldığı alanlarda daha tutarlı ve etkin siyaset yapılabilmesi ve nihai olarak Sosyal Refah Devleti hedefine ulaşılabilmesi için gerek liberal gerekse sosyalist sistemlerin kabul edilebilir ve uygulanabilir politikalarından elverişli olanlar ile sosyal demokrat bir program ve siyaset pratiği oluşmuştur. Yani bir sentezdir. Amaç özgürlükler ve sosyal adalet gereksinmesine çözüm üretmektir.
Temel olarak Anayasa ve yasalar düzenlenirken haklar ve fırsat eşitliği gözetilir.
Devletin anayasal otoritesi tanımlanırken, kontrol, mülkiyet hakkı, bölüşüm, sosyal adalet, tam istihdam, büyüme, düşük enflasyon, emeğin korunması, tüketim, serbest rekabet kurumları tarif edilir, fırsat eşitliği, eğitim hakkı, sağlık hakkı, çalışma hakkı, sendikal haklar, sosyal güvenlik hakkı, barınma hakkı, sağlıklı çevre hakkı , anne, çocuklar, yaşlılar ve özürlülerin korunma hakkı gibi bireysel haklar da güvence altına alınır.
Sosyal Demokrat siyaset dünyada çok farklı şekil ve yaklaşımlar ile uygulanmaktadır. Ama yadsınamayacak bir gerçek şudur ki artık sol tandanslı politikalar olmadan sosyal adaletin tesis edilmesi ve halkların refah ve mutluluk içinde yaşaması mümkün görülmemektedir.
Şimdi sempozyum sırasında yapılan bir tespiti burada tekrarlamak ve dikkatinizi çekmek istiyorum.
Ne yazık ki ülkemizde sosyal demokrat bir parti yok ! Kendini sosyal demokrat diye tanımlayanlar var ama yaşadıklarımız ve gördüklerimiz, öneri ve uygulamaların sosyal demokrat siyasetten çok uzağında olduğumuzu işaret ediyor.
Partiler kendilerini yenileyemiyor , eleştiri ve yapıcı tekliflere kapalı, toplumla bağları giderek zayıflayan ve aşırı otoriter bir kısır döngü içinde kıvranıyorlar.
Ama bu durum sürdürülebilir değildir ve sosyal demokrat siyasetin doğru mecralarda ve donanımlı insanlarla yapılması halinde kısır döngünün kırılabileceği anlaşılmaktadır.
Toplumsal mutabakat ile oluşacak bir anayasa ile parlamenter sistemin yeniden tesisi, kuvvetler ayrılığı ve adil yargının cari olabilmesi için direnmek ve müdahale etmek gereği artık kaçınılmaz olarak geldi, dayandı.
Umutsuz olmaya hakkımız yok, doğru, tutarlı ve özverili insanların siyaset kurumuna taşınması , desteklenmesi gereği var !
Sonuçtan hepimiz sorumluyuz !
Saygılarımla,
Ayhan Baha Tuğsuz
03.12.2018, Ataköy
Yazar Sayfası: 
Yazarın Köşesi: 
/ Tarih: 3.12.2018 00:00:00 / Okunma = 31704
İlginç bir sosyal demokrasi dersi!
Öncelikle toplantıyı düzenleyen TÜSES ( TÜSES | Türkiye Sosyal Ekonomik Siyasal Araştırmalar Vakfı (tuses.org.tr) ve şu anda İBB Muhtarlık İşleri Daire Başkanı olarak görev yapan Sayın Yavuz Saltık’ın ( www.yavuzsaltik.com ) 2019 - 2022 yılları arasında İBB Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığı görevi sırasındaki gözlem ve deneyimlerini “Yoksulluk Sarmalında Türkiye” başlıklı çok önemli bilgi ve önerilerini paylaştığı sunumu için tebriklerimi ve teşekkürlerimi kaydetmek istiyorum. Etkinlik 10 Ekim Perşembe Saat 17:00’de TÜSES merkezinde gerçekleşti, kayda alınıp alınmadığını bilemedim ama eğer böyle bir kayıt var ise kamuoyu ile paylaşılmasının çok ve hayati önemi olduğunu tekrar vurgulamam gerekir. Donanımlı, akıllı, becerikli ve ilkeli bir bürokratın ve ekibinin neler yaptığını, daha neleri yapabilecek potansiyeli olduğunu ve özellikle sol tandanslı “sosyal demokrat ilke ve hedefler” doğrultusunda yapılması gerekenleri kapsayan çok önemli bir ders aldık!
Sunum sonrasında, soru cevap bölümünde gelen sorular, katkılar ve uyarılar ile “sosyal demokrat bakış açısıyla nasıl bir sosyal politika programı olmalı” sorunsalı tartışılıp, gerekli notlar alındı. Özellikle CHP’nin mevcut programının yeniden ele alınıp düzenlenmesi sürecinde tartışılan konuların çeşitliliği; parti yönetimi, Parti Meclisi, Örgüt ve Yerel Yönetimler bazında farklı yöntem, uygulama paterni, kişisel davranışlar ya da çevreden gelen etmenler nedeniyle önümüzde zor bir dönem olduğu anlaşılıyor.
Sunumda açıklanan uygulamalar, elde edilen başarılar, yaklaşım strateji ve taktikleri, kullanılan teknik, personel ve materyal konuları çok kapsamlı bir çalışmanın ürünü olduğu anlaşılıyor, başarı sağlanan alanlar ile ilgili tecrübenin hem parti yönetimi hem de örgüt ile paylaşılarak çok daha etkin ve verimli işler yapılabileceği de görülüyor. Bunun kapsamlı ve standart bir eğitim paketi olarak hemen hazırlanıp tüm üyelerin bu yetkinliği kazanmak için çaba sarf etmesi zorunlu! Katılımcılar ayrıca önümüzdeki seçimler için yapılacak çalışmalarda başka ne gibi yöntemler kullanılabileceğine dair öneriler de getirdiler.
İşte şimdi burada bir sıkıntıyı dikkatlerinize sunmak istiyorum. Son Kurultay’da seçilerek Genel Başkan olan Sayın Özgür Özel, son kazanılan 31 Mart Yerel seçimleri sonrası gerek üyelerin gerekse kamuoyunun kahir ekseriyetinin beklentilerinden uzak ve ilkelerimize aykırı davranışları ile CHP seçmenini adeta umutsuzluğa sürüklemektedir. Uzun zamandır yaşadığımız ekonomik ve siyasi gelişmeler mevcut iktidarın sorunları anlama ve çözme kapasitesinin tükendiğini, yeni, rasyonel akla uygun ve dürüst bir iktidar değişimi olmadan bu sarmaldan kurtulunamayacağını göstermektedir. Özellikle ülkenin kaynaklarının sınırsızca harcanarak, verimsiz ve getirisiz işlerle, akıl almaz bir israfın sürdüğünü, bunun ancak sol tandanslı, planlı bir ekonomik program ve düzelebileceğini ama bunun da olabilmesi için ülke içindeki yargı ve güvenlik uygulamalarının adil ve saydam bir şekilde düzenlenmesi gereğini biliyoruz.
Beklenen, CHP ilkeleri ve programı çerçevesinde olması gerekenin radikal, açık ve anlaşılır bir dil ile halka açıklanması, iktidara hazır ve donanımlı bir kadronun görevi devralması için de erken seçim çağrı ve hazırlığının yapılmasıdır. Ayrıca mevcut iktidarın her türlü olumsuz uygulama ve yaklaşımlarına rağmen barışçıl ve uysal bir “business partner” gibi davranmanın da hiç mana ve gereği yoktur. Öyle anlaşılıyor ki Sayın Genel Başkan kendisi ve çalışma arkadaşları ile bu açmazı çözümleyememiştir. Örgüt de bu garip durum karşısında ne yapacağını bilemez halde sessiz ve edilgen olmaya devam etmektedir.
Oysa sol tandanslı, Sosyal Demokrat olduğunu ve halk için, halk ile üretmeyi ve refah yaratmayı önceki dönemlerde uygulamış ve başarmış bir partinin siyaseti bu olamaz! Yukarıda bahsi geçen sunum içeriğinde eğitim ve öğretim programlarında olması şart o kadar çok ve yararlı öge var ki hepsini burada sıralamak mümkün değil. Ama Partinin bütün kademelerindeki görevliler ve üyeler bu öğretiyi almak, özümsemek ve görev sürelerinde uygulamak durumundadırlar. Bu, aslında esas sorunun yönetim değil “yönetişim” metodolojisi yoksunluğu olduğunu gösteriyor. Hem de çok şiddetli bir sorun!
Toplantı sırasında aldığım notlar ve uçuşan düşünceleri bu köşede yayınlamanın gereği de yok faydası da!
Siz zaten kendi çevrenizdeki örgüt davranışlarını ve arızaları biliyorsunuz. Benim hatırlatmak istediğim, partinin tüm üyeleri ve yönetim katmanlarında bulunan kişiler, Sosyal Demokrat bir partinin nasıl çalıştığını tekrar bellemeli, amaca yönelik uygulamaların eyleme geçilmeden önce örgütün en mütevazı biriminin de görüşüne ulaşıp, ortak akıl ile ve halk yararına bir hizmet yapılmasını mümkün kılacak yol haritalarının hazırlanması, eksiksiz uygulanması, aksaklıkların hemen ve daha etkin bir müdahale ile düzeltilmesi için elde mevcut materyalin kullanılması. Buna hepimizin ve de en çok partinin tepe yönetiminin ihtiyacı var!
Dikkatinize sunmak istedim!
Esenlikler ve başarılar diliyorum,
Ayhan Baha Tuğsuz, Ataköy, 11 Ekim 2024
>
Amigdala!
TBMM de dün yaşanan müessif olay hepimizi derinden üzdü, düşündürdü, endişeye sevk etti ve acil önlem alınmazsa gidişatın onulmaz yaralar açacağını gösterdi!
TV de seyrettiğim saldırı ve sonrası yaşanan kaotik sahne hemen, yıllardır tartışılan ve sorumlusunun da aynı dertten mustarip olduğu bilinen bir arızayı akla getirdi! ““Amigdala””Araştırdığınızda, beynin küçük bir bölümü olup duygusal hafıza ve tepkiler ile ilgili önemli görevi olan işlem merkezidir ve gerektiği gibi çalışamadığında duygusal tarafta yıkıcı semptomlara neden olarak kişinin ruhsal durumuna ciddi etki eden, tehlikenin algılanmasını ve tehlike hafızasının oluşmasını sağlayan bir organ olduğunu göreceksiniz. Duygulardan biri olan korkunun yaşanması durumunda amigdala aktif hale gelerek kişinin tepkilerini etkiler, korkuya karşı hayatta kalma içgüdüsü meydana gelir. İleri zamanlarda benzer bir durumla karşılaşıldığında amigdala aynı duyguları size yaşatır hale gelir. Amigdala kaygı veya korkudan daha fazlasına katkıda bulunabilir. Korku ve kaygı gibi duyguların yönetiminde önemli bir role sahip olan amigdala, duygular kontrol altına alınmadığı durumda amigdala kaçağını ortaya çıkarır. Bu da bir kişinin durumlar karşısında aşırı tepki vermesi durumudur. “”
Olayın tıbbi ve psikolojik açıklaması bizim işimiz de değil haddimiz de ama merak edenler nerelerde ve kimlerde görüldüğü ile ilgili bilgileri kütüphanede bulabilirler.
Bizim görebildiğimiz kadarı ile iyi eğitim almamış, kültür birikimi olmayan, çevre ve aileden gelen gelenek ve görenekleri eksik, arızalı , zeka özürlü tipler gergin ve tartışmalı ortamlarda yukarıda işaret edilen sapkınlıkları gösteriyor ve benzeri şahısların çoğaldığı yerlerde kişiler amigdalanın yönetimine giriyor. Dikkat edilirse saldırganı kontrol edip sakinleştirmek yerine çok sayıda savaşçı işe karışıp, haksız iken haklı olmaya çalışıyor!
Esef edici bir durum! Hem de Yüce Meclis Genel Kurulunda, ağır bir sorumluluk altında iken , ne Anayasa, ne yasa, ne hukuk, ne hak, hiçbir şeyi dinlemeden , anlamadan saldırı !Bu, mevcut siyasi ve ekonomik sürecin, artık yönetilemez hale geldiğini, tarafların birbirlerini anlayıp saygı duymak yerine düşmanca tavırlar ile zor kullanma yolunu seçtiklerini, üyelerin milletin vekili olma görev ve sorumluluklarını bırakıp şahsi ikbal ve korunma içgüdüsü ile davrandıklarını, hiçbir konuya sağduyu ve hakkaniyet çerçevesinde çözüm üretme kapasitelerinin olmadığını gösteriyor! Bu heyetten artık iş bekleyemezsiniz!
TBMM’nin, ulusun ihtiyacı olan yönetim erkini taşıma ve ifa etme özelliği kayboldu ise çözüm, yetkin ve ulusal egemenliği temsil ve icra edebilecek yeni seçilecek milletvekilleri ile sağlanabilir, hemen yola çıkılmalıdır.
Muhalefet partilerinin erken seçim kararını alma yetkinliği görülmüyor ama iktidarı buna zorlayacak yollar vardır, bulunabilir.
Bu acil konu iktidarla müzakere ile değil , halka giderek, halkı ikna ederek ve bu işe ehil kadroları oluşturup, sergileyerek ancak başarılabilir.
Ve ne yazık ki böyle bir eğilim ve çabalama hala gözükmemektedir. Bu işe kafa yoran, çabalayan , yetkin ve güvenilir yoldaşlardan da biraraya gelip, sinerji yaratacak, yönetimi etkileyerek , harekete getirebilecek tepkiler hala yola çıkmadı !
Ümitsiz olamayız, her zaman bir çıkış vardır ama galiba baktığımız yön yanlış, o zaman bakış açınızı değiştirin!
Esenlik ve başarılar dilerim,Saygılarımla,Ataköy, 17 Ağustos 2024
HADİ BAKALIM !
HADİ BAKALIM !
8 Kasım 2016 , Dünya siyasetinde bir
dönüm noktası olur mu? Bilindiği gibi son başkanlık seçimlerini
Trump kazandı ve Ocak 2017 den itibaren yönetimi devralacak ve
asıl pandomim ondan sonra... Bu bir tahmin değil, o günden beri
gerek siyasi çevrelerde gerekse piyasalarda yapılan yorumlardan bir
çıkarım !
Özellikle ABD ekonomisi ve parasal
işlemlerle ilgili söyledikleri, mevcut durumu benimsemiş ve
devamını arzulayan birçok kesim için belirsizlik yarattı, nasıl
bir süreç yaşanacağını bir türlü öngöremiyor ve tansiyon
giderek artıyor!
Hele Türk Lirasının başına
gelenler piyasa oyuncularını, reel sektör temsilcilerini, ekonomi
yorumcularını şaşkına çevirdi. Göstergeleri zaten hızla
bozulmakta olan, faiz, kur, üretim ve satışlarda sıkıntı
yaşayan ülkemizde, hala bıdı bıdı konuşarak iş yapmaya
çalışanların içine düştüğü durum sadece bizim değil yurt
dışından takip eden çevreleri de bunalıma sokuyor.
Siyasi söylem ve uygulama saçmalıkları
işimizi giderek zorlaştırıyor. Komşularımızı bırakın en
uygun çıpa olan AB angajmanımız ve ilişkiler kırılma
noktasında. İşin aslını bilenler biliyor ama nedense kimse çıkıp
“ yahu galiba yanlış yapıyoruz, bi durun “ diyemiyor ! Tam bir
akıl tutulması ve bu süreçten çıkış için bir öneri, plan ya
da en azından tartışma zemini oluşturulamıyor!
Epeydir hem içte hem dışta birçok
iktisatçı ve siyasi yorumcuyu izliyorum ama gerek teknik gerekse
temel analizlerden, hatırlayabildiğim ve burada kaydedilebilecek
tek olumlu satır yok.
Eminim bu yazıyı okurken aynı
karmaşık ve karamsar hissiyatı sizler de yaşıyorsunuzdur. Maksat
felaket tellallığı yaparak çevreye ümitsizlik yaymak değil
çözüm olabilecek, karşılaşılması çok olası zararları en
aza indirecek önlemleri sıralayabilmek, benzer düşünceleri bir
araya getirip sinerji yaratabilmek ve mümkünse bir eylem planı
yapabilmek !
Şöyle başlamak gerekir kanısındayım
:
- Kavgadan kimse karlı çıkmaz önermesinden yola çıkarak önce yurt içinde bir barış ortamının yaratılması ve yönetimin hiçbir önkoşul öne sürmeden başlatması,
- Kamu maliyesi ve para otoritesinin bağımsız hareket edebilmesinin sağlanması,
- Kaynakların, bilinçsiz ve aşırı harcamalardan sakınılarak üretime ve tasarrufa yönlendirecek söylem ve eylemlerin arttırılması,
- Uluslararası kuruluşlarla temas ve diyaloğun diplomasi diline özgü ve aşırı ifadelerden sakınılarak geliştirilmesi,
- En önemlisi de evrensel hukuk normlarına uygun ve tartışma yaratmayacak bir yargı sürecinin geçerli kılınması,
Tabii bunların ele alınıp
gerçekleştirilmesi bizim işimiz değil ama hem iktidar hem de
muhalefet partilerinin böyle bir anlayışa erişebilmesi için
vatandaşların sağduyu ve tutarlılıkla bu beklentileri ilgililere
ulaştırabilmesi zorunlu ama en sorunlu alan!
Basın ve özellikle TV yayınları
siyasi baskı ve yönlendirme ile “herşey yolunda “ algısı
yaratmaya, zaten ne yaptığının farkında bile olmayan yığınları
aldatmaya devam ediyorlar.
Görüldüğü kadarıyla siyasi
partilerin üye ve teşkilatları böyle bir gereksinme duymuyorlar
ve toplumdan kopuk, kendi bireysel gündemleri ile çağdışı bir
karanlığa doğru koşuyorlar.
Bu durumda, Trump başkan olmuş,
sadece ABD değil bütün dünya parametrelerini zorlayacak önlemler
almış, siyasi strateji ve taktikler değişmeye yüz tutmuş, bize
bakış açısı da pek öyle belirginleşmemiş bir süreçte
halimiz nice olur, düşünmek bile istemezsiniz ! Kehanet değil ama
çok yakın bir gelecekte başımıza gelecek !
Herkese ama özellikle önlem alma
kapasitesi olanlara tavsiyemdir, elden geldiğince riskleri enaza
indirecek kararlar alınmazsa “Trump Sendromu” yaşanacaktır.
Sadece dilekte bulunabilirim :
Hadi bakalım, kolay gelsin !
Saygılarımla,
Ayhan Baha Tuğsuz, Ataköy ,
23.11.2016
Hukuk mu, nasıl yani?
Hukuk mu, nasıl yani?
Uzun zamandır yazmıyordum, yazamıyordum çünkü giderek hızla bozulan siyasi ve ekonomik ortam öylesine kötü çıkarımlar yapmama neden oluyordu ki, bozulup vazgeçiyordum...
Ama son gelişmeler geçmişte yaşadıklarımızı, bugünü ve gelecekle ilgili öngörüleri bir kez daha düşünüp, sıralayıp, varsa alınması gerekli önlemleri sizlerle paylaşma ihtiyacımı tetikledi.
Şöyle ki:
Dünyaca ünlü ve saygın Prof. Dr. Daron Acemoğlu “Türkiyeyi krizden demokrasi çıkarır “ dedi ve beni can evimden vurdu.
Onu izleyenler aslında demokrasi ile kastettiği şeyin evrensel hukuk kuralları ve sağlıklı bir denetim ortamı olmadıkça ne ekonomik ne de sosyal alanda bir şey yapamayacağımız ve bu bataklıkta giderek daha dibe doğru gideceğimiz olduğunu bilirler.
O zaman nasıl bir hukuk düzeni ve neden?
Dinlediğiniz ya da okuduğunuz iktisatçılar birtakım rakamlarla ve teknik açıklamalar yaparak işin nasıl çözüleceğini anlatmaya çalışırlar. Ama sorun sade ve doğru anlatımla kaynak sorunudur.
Yani ülkemizde kronik bir tasarruf açığı vardır, üretim yetersiz ve yaratabildiği katma değer düşüktür, borçlanarak elde edilen kaynaklar savurganlıkla tüketilmektedir.
Son gelen verilere göre mevcut ekonomik düzenin sürdürülebilmesi için her yıl en az 50 milyar dolar taze para bulunması, mevcut 430 milyar dolar borcun da makul bir faizle yenilenmesi tartışılıyor. Burada rakamların büyüklüğü, niteliği ve aciliyeti değil neyi, nasıl yapacağımız önemlidir. İktisat ve finans uzmanları ayrıntıları zaten biliyor. Ama Daron Hoca bize ya da duyması gerekenlere ne söylüyor?
Mevcut siyasi rejim ile daha önce kurulmuş olan kurumsal yapı tamamen yıkılmıştır. Yani artık siyasi iktidarın kontrol ettiği kaynaklar, sınırsızca, sorumsuzca ve denetimsiz bir şekilde kullanılmakta ve geri dönüşü olmayan dipsiz bir kuyuda heba edilmektedir.
Halbuki ülkenin ihtiyacı olan kaynak yine batıdan ve artık sadece batıdan temin edilebilme durumundadır ve fakat nerede, nasıl kullanıldığı ve geri ödeme koşulları denetim ve teminat altına alınmak zorundadır.
Yani sizin; Merkez Bankanız bağımsız, Bankacılık otoriteniz saydam ve güvenilir, Maliyeniz denk, Sayıştay’ınız donanımlı ve etkin, Parlamentonuz soru sorup, izleyebilen durumda değilse rating - kredi değerliliği - alamazsınız, faiz çok fahiş olur ve zaten kimse de borç vermeye yanaşmaz.
Bunun için batı normlarına uygun, objektif ve güvenilir bir hukuk ortamı ve inanılır bir yargı sistemi gerekir. Yani evrensel hukuk ortamı. Bu da toplumun tamamını kucaklayan, tarafsız ve adil bir kurallar dizini ile olur.
Ama o zaman;
İhale kanununda 185 kere - rakam yanlış olabilir - değişiklik yapamazsınız,
Yandaşlara aklınıza esen fiyattan iş veremezsiniz,
Kamu kadrolarını şişirip, altlarına lüks makam arabası çekemezsiniz,
Mültecilere namütenahi para saçamazsınız,
Lüzumsuz, saraylar, köprüler, hava-alanları, kanallar yaptıramazsınız,
Örtülü ödenekten kime, ne verdiğinizi ve neden verdiğinizi saklayamazsınız...
Dünya ekonomik büyüklüğü içinde % l civarında yer tutan Türkiye ekonomisi artık yaratabildiği katma değerle -ki çok küçüktür- hızla rekabet şansını yitiriyor ve mevcut nüfus ve onun içindeki nitelikli insan kaynakları açısından da pek işe yarar bir görüntü vermiyor.
Eğer hızla yeni bir eğitim düzenine geçilip, donanımlı ve becerili gençler yetiştirilemezse zaten giderek fakirleşen ve paraziter bir hayata razı insan yığınları oluşacak...
İşte bunları derleyip toparlayacak, anlamlı bir sinerji yaratacak düzen ancak herkesin hakkını koruyacak ve gözetecek bir hukuk düzeni olabilir ki Daron Hoca – Demokrasi – derken galiba aklınızı başınıza alın, demokrasi olmadan hukuk neyim olmaz demeye getiriyor...
Eh şimdi ben iktisat analizi mi yapayım, finans tekniği mi anlatayım yoksa hızla kötüleşen enflasyon, resesyon ve hatta gelecek yıl muhtemelen stagflasyon ortamında nasıl ayakta kalırız sorunsalına reçete mi yazayım...
Moral bozucu bir ifade oldu ama gerçekçi olmalıyız. Yaşanan devalüasyon ile mevcut gelirimiz sabit kalacak ama önceki satın alma gücünü yitirecek. Enflasyon kontrolden çıkma eğiliminde ve geçen ay yapabildiğimiz harcamaları artık daha az veya hiç yapamayacağız.
Lütfen harcamalarınızı kontrol edin ve gereksiz kalemleri yok ederek tasarruf uygulamalarına başlayın.
Bir kısıntı ve/veya yokluk sürecinde gereksinmelerinizi nasıl karşılayacaksınız, plan yapın,
Borçlanmayın, mümkünse borçlarınızı azaltın çünkü yüksek bir faiz yükü ile karşılaşacaksınız,
İktidardan tanıdıklarınız varsa akıllarını başlarına devşirmeleri ve tekrar demokrasiye dönmelerini salık verin,
Muhalefetten tanıdıklarınız varsa onlara; ne kadar yetersiz, kof ve yararsız olduklarını, bu başa gelenlerin kusurunun yarısının da onlara ait olduğunu hatırlatın,
Her şeye rağmen umutsuz olmayın, esenlik ve sevgi ile kalın,
Saygılarımla,
Ayhan Baha Tuğsuz
Ataköy, 5/9/2018
Yazar Sayfası: Yazarın Köşesi: / Tarih: 5.9.2018 00:00:00 / Okunma = 2153
Kaydol:
Yorumlar (Atom)